ไขมันในอาหาร…วิเคราะห์อย่างไรให้แม่นยำ?

ไขมันเป็นสารอาหารสำคัญที่ร่างกายต้องการในฐานะแหล่งพลังงานหลัก และยังมีบทบาทในการช่วยดูดซึมวิตามินที่จำเป็นต่อการเสริมสร้างกระดูกและสุขภาพโดยรวม
นอกจากคุณค่าทางโภชนาการแล้ว ไขมันยังมีผลต่อคุณภาพของอาหารในด้านเนื้อสัมผัส กลิ่น รสชาติ และความชุ่มฉ่ำของผลิตภัณฑ์อีกด้วย
องค์ประกอบหลักของไขมันคือกรดไขมัน ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ กรดไขมันอิ่มตัว และกรดไขมันไม่อิ่มตัว
จึงกล่าวได้ว่าไขมันเป็นส่วนประกอบที่พบได้ในอาหารเกือบทุกชนิด และเป็นหนึ่งในค่าที่สำคัญที่ต้องแสดงบนฉลากโภชนาการ โดยรายงานเป็นปริมาณไขมันทั้งหมดเทียบกับปริมาณที่แนะนำต่อวันในรูปแบบร้อยละ
การวิเคราะห์ปริมาณไขมันทั้งหมดในอาหารจำเป็นต้องเริ่มจากขั้นตอนการเตรียมตัวอย่าง โดยเฉพาะกระบวนการไฮโดรไลซิส (Hydrolysis) ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการทำลายโครงสร้างของตัวอย่าง เนื่องจากกรดไขมันมักจับตัวอยู่กับสารอื่น เช่น กลีเซอไรด์ สเตอรอลเอสเทอร์ ไกลโคลิพิด และฟอสโฟลิพิด
กระบวนการนี้ช่วยให้ผนังเซลล์แตกตัว ทำลายสภาพอิมัลชัน และแยกพันธะระหว่างโปรตีนกับไขมัน ทำให้ไขมันถูกปลดปล่อยออกมาในรูปที่สามารถสกัดได้ง่ายขึ้น หลังจากผ่านขั้นตอนการย่อย ตัวอย่างจะถูกนำไปสกัดไขมันด้วยตัวทำละลายอินทรีย์
เนื่องจากไขมันเป็นสารชีวโมเลกุลที่ไม่มีขั้ว ไม่ละลายน้ำ แต่สามารถละลายได้ดีในตัวทำละลายที่ไม่มีขั้ว เช่น เฮกเซน ปิโตรเลียมอีเทอร์ หรือคลอโรฟอร์ม ขั้นตอนการสกัดจึงเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยแยกไขมันออกจากองค์ประกอบอื่น ๆ เพื่อให้สามารถนำไปคำนวณปริมาณไขมันทั้งหมดในอาหารได้อย่างแม่นยำ
ปัจจุบัน เทคโนโลยีเครื่องมือวิเคราะห์ได้ถูกพัฒนาให้มีความทันสมัยและเป็นระบบอัตโนมัติมากขึ้น ช่วยเพิ่มความสะดวก ลดขั้นตอนการทำงานของผู้ใช้งาน และเพิ่มความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ ทำให้การวิเคราะห์มีความต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น ซึ่ง Gerhardt นั้น มีผลิตภัณฑ์ที่สามารถวิเคราะห์หาปริมาณไขมันได้ตั้งแต่กระบวนการไฮโดรไลซิสไปจนถึงการสกัดหาปริมาณไขมัน นั่นก็คือเครื่อง
HYDROTHERM ที่มีกระบวนการย่อยและกรองที่สมบูรณ์ในระบบปิดแบบอัตโนมัติ สามารถวิเคราะห์ได้ครั้งละ 6 ตัวอย่าง สามารถควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ผ่านโปรแกรม HYDROTHERM Manager และยังสามารถตั้งโปรแกรมในการทำงานได้ ส่วนในเครื่องสกัดไขมัน นั่นก็คือเครื่อง SOXTHERM ที่มีคุณสมบัติสามารถสกัดไขมันด้วยระบบอัตโนมัติโดยใช้ตัวทำละลายอินทรีย์ในการสกัด ใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณไขมัน มีให้เลือกทั้งแบบ 2, 4 และ 6 ตัวอย่าง สามารถเลือกควบคุมผ่านตัวควบคุม (Multistat) หรือผ่านโปรแกรม Soxtherm Manager และยังสามารถตั้งโปรแกรมในการทำงานได้อีกด้วย
เครื่องย่อยตัวอย่างสำหรับการวิเคราะห์ไขมันแบบอัตโนมัติ
HYDROTHERM |
|
| จำนวนตัวอย่าง | 6 ตัวอย่าง |
| น้ำหนักตัวอย่าง | ตัวอย่างของแข็ง 1-20 กรัม ตัวอย่างของเหลว ได้มากถึง 50 มิลลิลิตร |
| ชนิดตัวอย่าง | น้ำนม และผลิตภัณฑ์จากนม, ธัญพืช และผลิตภัณฑ์จากธัญพืช, เนื้อสัตว์ และผลิตภัณฑ์จากเนื้อสัตว์, โกโก้, ช็อกโกแลต, น้ำมัน, เมล็ดพืชน้ำมัน, ขนมปัง และเบเกอรี่, ผลไม้, อาหารสัตว์ เป็นต้น |
เครื่องสกัดหาปริมาณไขมันแบบอัตโนมัติ
รุ่น SOX412, SOX414, SOX416 |
|
| จำนวนตัวอย่าง | 2, 4 หรือ 6 (ขึ้นอยู่กับรุ่น) |
| อุณหภูมิสูงสุด | 300 °C |
| Extraction Beaker | 100 ml หรือ 150 ml |



