เลือกเครื่อง Shaker ที่ใช่ มากกว่าแค่การเขย่า แต่คือเบื้องหลังของงานที่แม่นยำและเชื่อถือได้
เครื่องเขย่า (Shaker) เป็นอุปกรณ์พื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญในห้องปฏิบัติการ ไม่ว่าจะเป็นงานด้านชีววิทยา เคมี อาหาร และสาขาอื่นๆ การเลือกเครื่องเขย่าที่เหมาะสมกับลักษณะงาน ไม่เพียงช่วยให้งานดำเนินไปอย่างราบรื่น แต่ยังส่งผลโดยตรงต่อความแม่นยำของผลการทดลอง ความสามารถในการทำซ้ำ (Reproducibility) และประสิทธิภาพของกระบวนการทดลอง
วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจว่าควรเลือกใช้งานเครื่องเขย่าอย่างไรให้เหมาะกับงานในห้องปฏิบัติการของคุณ
💡วัตถุประสงค์ของการใช้งาน
- วัตถุประสงค์การใช้งานที่แตกต่างกัน จะต้องการรูปแบบการเขย่า ความเร็ว และความเสถียรที่ต่างกัน
- การเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์หรือเซลล์ (Cell Culture / Microbial Culture)
- การผสมสารเคมี หรือสารละลาย (Mixing / Homogenizing)
- การละลายผง หรือสารตกตะกอน (Dissolving)
- การสกัดสาร (Extraction)
- การย้อมสี การล้างเจล หรือ Immunoassay
💡ประเภทของการเคลื่อนที่ (Motion Type)
Orbital Shaker
- การเคลื่อนที่เขย่าเป็นวงกลม (Circular)
- มีการผสมที่นุ่มนวล สม่ำเสมอ และถ่ายเทออกซิเจนได้ดี
- เหมาะสำหรับการเพาะเลี้ยงเซลล์ หรืองานผสมทั่วไป
- สามารถใช้กับ Erlenmeyer Flask, Bottle และ Plate
Reciprocal / Linear Shaker
- การเคลื่อนที่ไป-กลับในแนวเส้นตรง
- เหมาะกับสารที่มีความหนืดมาก
หรือต้องการกระจายอนุภาคในของเหลวอย่างมีประสิทธิภาพ
Rocking Shaker
- การเคลื่อนที่แบบโยกซ้าย-ขวา
- มีแรงเฉือนต่ำ จึงใช้สำหรับตัวอย่างที่บอบบาง
- เหมาะกับงานผสมอย่างอ่อนโยน เช่น Blood Sample หรือ Gel
Vortex Shaker
- การเขย่าแบบหมุนวนเฉพาะจุด
- เหมาะสำหรับผสมสารปริมาณน้อยๆ ในหลอดทดลองอย่างรวดเร็ว
💡ช่วงความเร็วรอบและแรงเขย่า (Speed and Intensity)
- เลือกช่วงความเร็วรอบที่ครอบคลุมความต้องการของงาน
- ความเร็วต่ำเหมาะกับงานที่ต้องการความอ่อนโยน
- ความเร็วสูงเหมาะกับการละลาย หรือการสกัดสาร
- พิจารณาความแรงที่ต้องการ โดยเฉพาะสำหรับสารหนืด หรือการทำให้เซลล์แตก
💡การควบคุมอุณหภูมิ (Temperature Control)
- สำหรับงานบางประเภท เช่น Cell Culture, Microbial Culture หรือ Enzyme Reaction อาจต้องใช้ Shaking Incubator ที่ควบคุมอุณหภูมิร่วมกับการเขย่า เพื่อรักษาสภาวะการทดลองให้คงที่
💡ขนาดและกำลังการรับน้ำหนัก (Capacity and Load)
- เลือกขนาดถาดให้เหมาะสมกับจำนวนและขนาดขวด (เช่น หลอดทดลอง, Erlenmeyer Flask)
- ตรวจสอบกำลังการรับน้ำหนักสูงสุด เพื่อให้เครื่องทำงานได้โดยไม่เสียหาย
- การใช้งานเกินพิกัดอาจทำให้การเขย่าไม่สม่ำเสมอและลดอายุการใช้งานของเครื่อง
💡อุปกรณ์ประกอบ (Accessories)
- Fixed Platform
- Universal Platform
- Clamp สำหรับ Flask ขนาดต่าง ๆ
- Holder สำหรับ Test Tube, Bottle หรือ Microplate
💡การเลือกให้เหมาะกับระดับห้องปฏิบัติการ
- Routine Laboratory : เน้นเครื่องพื้นฐาน ใช้งานง่าย ราคาประหยัด
- Research Laboratory : เน้นเครื่องที่ความแม่นยำสูง สามารถปรับตั้งค่าได้ละเอียด
- Pilot / Production Scale : เน้นเครื่องที่รองรับน้ำหนักมาก ทำงานต่อเนื่องได้ยาวนาน
💡การพิจารณาเพิ่มเติม
- ความเสถียรและความปลอดภัย
- ความสะดวกในการใช้งานและการบำรุงรักษา
- ฟังก์ชั่นการตั้งค่าการใช้งานต่างๆ ของตัวเครื่อง
เพราะเครื่องเขย่าไม่ใช่แค่อุปกรณ์พื้นฐาน แต่คือเบื้องหลังของผลลัพธ์ที่มีคุณภาพ ดังนั้นการเลือกเครื่องให้ตรงงานจึงสำคัญกว่าที่คิด และหากคุณต้องการคำแนะนำ พวกเราทีมงาน CG Scientific ยินดีช่วยคุณเลือกสิ่งที่เหมาะสมที่สุดสำหรับงานของคุณ



